م

در گفتگو با کارشناس ارشد تغذیه معاونت غذا و دارو دانشگاه:

توجه به مواد تشکیل دهنده ظروف پخت وپز اهمیت بالایی دارد

مهندس آزاده آذرپیرا در گفتگو با خبرنگار مسئول روابط عمومی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی همدان با تأکید بر این نکته که نقش تغذیه در سلامت جسم و روح انسان بسیارپر رنگ است و اگر هر یک از افراد بتوانند مراقبت های لازم را در هنگام تهیه و پخت مواد خوراکی داشته باشند همواره از یک سلامتی کامل برخوردار خواهند بود اظهار داشت: تنها انتخاب نوع مواد غذایی سالم نیست که در سلامت ما نقش دارد بلکه باید ظروفی که برای طبخ آنها بکار میبریم هم مناسب باشد و از ظروفی استفاده شود که کمترین خطر و ضرر را برای سلامت انسان داشته باشد با این مقدمه در این قسمت  به معرفی انواع ظروف پخت و پز (سفال،سرامیک، استیل،تفلون)از دیدگاه این کارشناس می پردازیم:

ظروف سرامیکی و سفال : سفالی که لعاب می‌خورد و مجدداً پخته می‌شود به سرامیک تبدیل می‌شود که امروزه  این ظروف معمولاً به عنوان ظروف غذاخوری استفاده می‌شوند و ظروف سفالی بیشتر جنبه تزئینی دارند، سفال اگر لعاب نداشته باشد چربی و رطوبت را پس می‌دهد.

در روش تهیه ظروف سرامیکی: معمولاً ازخاک کائولن به عنوان ماده اولیه به همراه مقداری کاه و شن به عنوان چسب استفاده می‌شود، این مواد با آب مخلوط می‌شوند و گل حاصل به شکل ظرف مورد نظر در می‌آید و در کوره‌ای با حرارت حدود 800 درجه به مدت 8 ساعت عملیات پخت صورت می‌گیرد و در مرحله رنگ آمیزی با کمک اکسیدهای رنگی فلزات آهن و آلومینیوم و مس و سرب، لعاب بر روی ظرف قرار می‌گیرد و ادامه مراحل ادامه پیدا می کند.

مضرات وخطرات ظروف سفالی و سرامیکی:

کارشناسان هشدار می‌دهند دراستفاده از ظروف سفالی و سرامیک ازظروف آبی‌رنگ به‌عنوان ظروف غذاخوری پرهیز شود، چون این ظروف دارای ترکیبات سربی هستند و احتمال بروز مسمومیت غذایی را ایجاد می‌کنند باید توجه داشت چنانچه ظروف آبی رنگ استفاده نشود این ظروف خطر دیگری ندارند واز محاسن این ظروف می‌توان به سبک بودن و قیمت کمترشان نسبت به ظروف چینی و کریستال اشاره کرد.

ظروف استیل

این ظروف از ترکیب آهن و فلزات دیگر ساخته شده اند و بسیار با دوام و در مقابل فرسودگی مقاوم اند و مواد تشکیل دهنده آنهاحاوی کروم، نیکل، مولیبدن و تیتانیوم هستند که به ظرف حالت سختی می دهند و آن را در مقابل آسیب ناشی ازحرارت بالا، خراشیده شدن و ساییده شدن مقاوم می کند.

ظروف استیل حرارت را به طور یکنواخت منتقل نمی کنند و غذا را باید مرتب در آنها هم زد تا یکنواخت حرارت ببیند، برای انتقال بهتر گرما به قسمت انتهایی این ظروف لایه آلومینیومی یا مسی اضافه می شود و تولید کنندگان این ظروف هشدار می دهند که غذاهای اسیدی مثل گوشت ،گوجه فرنگی،آلو ،چغندر و ...همچنین خوراکی های نمکی برای مدت طولانی در ظروف استیل نگهداری نشوند.

ظروف تفلون

. این ماده در واقع نوعی پوشش نچسب و عایق الکتریسیته است که هم مقاومت حرارتی بالایی دارد و هم مقاومت شیمیایی خوبی در مقابل اسیدها و بازها دارد. تفلون‌ در مقایسه با پوشش‌های نچسب دیگر، از بالاترین ضریب نچسبی برخوردار است و اداره نظارت بر غذا و داروی آمریکا تفلون را به‌عنوان پوشش مجاز در ظروف پخت غذا مورد تایید قرار داده است.

برخی معتقدند: «در تهیه ظروف تفلون از کادمیوم استفاده می‌شود که از فلزات سنگین است. این ماده به مرور وارد غذا می‌شود و باعث بروز سرطان، کوتاهی قدو ضایعات پوستی می‌شود. علاوه بر این، کادمیوم در سنتز هموگلوبین دخالت می‌کند و منجر به کم‌خونی می‌شود امادر تولید ظروف جدید استفاده از این فلز ممنوع شده است و هیچ نگرانی از این جهت وجود ندارد.

نکات ایمنی در استفاده از تفلون‌ها :

برای شستشوی این ظروف حتما از ابر استفاده کنید و با سیم ظرف‌شویی به جان قابلمه‌های تفلونی خود نیفتید

بهتر است از پودرهای شوینده استفاده نکنید و به استفاده از مایع ظرف‌شویی بسنده کنید.

قاشق فلزی را هم به ته ظرف تفلونی نکشید و برای این کار از قاشق‌های تفلون یا چوبی استفاده کنید، این ‌طوری می‌توانید مطمئن باشید که در میان لقمه‌های غذایتان تکه‌های تفلون وجود ندارد.‌

نکته مهم در مورد ظروف تفلون این است که هرگز برای صرفه‌جویی و کمک به اقتصاد خانواده، به بازسازی ظروف تفلون خود فکر نکنید و به دنبال راه‌های دیگری باشید، چون وزارت بهداشت با توجه به مورد تایید نبودن واحدهای بازسازی تفلون و نوع تفلون مصرفی در این موارد، فعالیت این‌گونه واحدها را غیرمجاز اعلام کرده است.

ادامه دارد.....

 

تهیه و تنظیم: زهرا لعلیان