مسمومیت با مونواکسید کربن را جدی بگیریم

گاز مونواکسید کربن چیست؟

گاز مونواکسید کربن گازی بسيار خطرناك است كه غیر قابل مشاهده و بدون بو و بدون طعم می باشد.

این گاز از سوختن ناقص موادی مثل بنزين، زغال يا چوب حاصل مي شود.

منواکسیدکربن عامل اصلی خفگي در رابطه با استفاده از بخاري و وسائل گرم كننده در خانه هاست. به محض ورود  منواكسيد كربن به جریان خون، این گاز به دلیل میل ترکیبی بسیار بالا (ميل تركيبي منواكسيدكربن با هموگلوبين ۸ برابر ميل تركيبي اكسيژن با هموگلوبين مي باشد) به هموگلوبين موجود در خون (كه حامل اكسيژن به بافتهاي بدن است) تركيب شده و موجب كاهش اكسيژن رساني به بافتهاي بدن مي شود و در اين ميان مغز حساس ترين و آسیب پذیر ترین بافت بدن مي باشد كه زودتر از همه در اثر كمبود اكسيژن دچار آسیب مي شود.

چه وسایلی می توانند مونواکسيد کربن توليد كنند؟

بخاری های بدون دودکش غيراستاندارد/تنورهای نانوایي/اجاقهای گازی/موتورهای بنزیني و گازوئيلي/کباب پز زغالی/شومینه

علایم مسمومیت با مونواکسيد کربن :

مونواکسید کربن را گاهی مقلد بزرگ مي نامند زيرا علايم مسموميت آن شبيه آنفولانزاي خفيف است. گاهي تشخيص بين آنفولانزا و مسموميت با Co بسیار سخت است.

علائم خفیف: سردرد، افزایش سرعت تپش قلب خواب آلودگی، تهوع،علائم متوسط: عدم توان تکلم، احساس ضعف و بی حالی،  استفراغ.

علائم شدید: آسیب مغزی، سرگيجه، تحريک پذيري، احساس گرما،  بي حاليف درد قفسه سينه، تشنجف سردرد شديد، کاهش تمركز حواس و تاري ديد.

معمولاً شخص مسموم متوجه علایم خفیف نمي گردد و در صورت ادامه مسمومیت،  به سرعت به سمت علايم شديد و حتي مرگ، پيش مي رود. به همين دليل نشانگر مونواکسيد کربن در منزل حتماً بايد وجود داشته باشد.

چه افرادی در معرض خطر بیشتري قرار دارند؟

1- مکانیک ها2- آتش نشانها3- افرادی که با مواد آلی شيميايي کار مي كنند.4- افراد شاغل در ترمینالهای اتوبوس

5- افسران پلیس6- رانندگان تاکس7- تمام کارگرانی که در محیط هاي بسته از چراغهاي نفتي جهت گرم كردن محيط كار استفاده مي كنند.8- تمام خانواده هایی که براي گرم کردن منزل از بخاريهاي بدون دودكش غيراستاندارد و چراغهاي نفتي استفاده مي كنند.

اقدامات لازم در مسمومیت با مونوکسید کربن:

-انتقال سریع مصدوم به فضای باز و هوای آزاد-تماس سریع با اورژانس-در بیماران با قطع تنفس سریعا عملیات احیا قلبی عروقی انجام شود.

همیشه باید اين نکته را مد نظر داشته باشید که كمك كننده ها خود نبايد به مدت طولانی در معرض گاز مونواكسيد قرارگیرند، زيرا خود دچار مسمومیت شده و علاوه بر خطر آن برای آن ها،  توانایی کمک کردن را نخواهند داشت.

جهت کاهش احتمال بروز مسمومیت در محل کار باید به نكات زير توجه كرد:

۱- وجود سیستم تهویه مناسب2- با بررسی دائمی، هميشه از سلامت و استاندارد بودن دستگاههاي گرمازا و وسايل غذاپزي اطمينان حاصل نمائيد.3- سعی کنید وسايل و موتورهاي احتراقي را با وسايل الکتريكي و وسايلي كه با باطري كار مي كنند جايگزين نمائيد.4- به این نکته توجه نمائید که وسايل بنزين سوز حتماً بايد در محيط باز استفاده شوند.5- اگر خطر وجود گاز Co در محیط کار وجود دارد حتماً از هشداردهنده های مونواکسيد كربن در محيط استفاده نمائيد.6- کارکنان را در خصوص منابع آلودگی Co و طریقه برخورد با آن آموزش دهید.

نحوه به حداقل رساندن احتمال مسمومیت با مونواكسيد كربن

۱- در محیط کار هر گونه وضعیتي که مي تواند منجر به مسموميت با مونواكسيد كربن باشد را به كارفرما اطلاع دهيد.

۲- همیشه نسبت به وضعیت تهويه محيط کار و منزل هشيار باشيد مخصوصاً اگر از وسيله گرمازاي احتراقي استفاده مي کنيد.

۳- چنانچه حالت تهوع، سرگیجه و خواب آلودگی داشتيد سريعاً بقيه را در جريان بگذاريد. و اگر مشکوک به مسموميت با مونواكسيد كربن هستيد سريعاً محيط را ترك كنيد.

۴- چنانچه به پزشک مراجعه کردید حتماً به پزشك اطلاع دهید كه احتمالاً در محيط آلوده به مونواكسيد كربن بوده اید.

۵- هرگز در محیط های در بسته از وسايل احتراقي غيراستاندارد استفاده نکنيد.

چه زمانی نیاز به پزشک مراجعه کنیم

- هر شخصی که با گاز Co در تماس بوده و دارای علایم ملايم تا متوسط است بايد فوراً توسط پزشک معاينه شود.

- نوزادان و افراد مسن چنانچه با این گاز در تماس باشند حتي در صورت نداشتن علامت حتماً بايد توسط پزشک معاينه شوند.

افرادی که دارای ناراحتي هاي قلبي عروقي هستند در صورت مواجه با گاز Co حتماً باید توسط پزشک معاینه شوند. همچنين زنان حامله بايد فوراً معاينه گردند زيرا ممکن است جنين آسيب ديده باشد در حاليكه علايمي در مادر مشاهده نگردد