به گزارش ایفدانا "همدان" و به نقل از وبدا دکتر عفت‌السادات میرمعینی،  در کارگروه سلامت و امنیت غذایی، با بیان این‌که تراریختگی به‌معنای دستکاری ژنتیکی در ساختار محصولات کشاورزی به‌منظور افزودن یا حذف یک ویژگی خاص است، اظهار کرد: این رویکرد در پاسخ به چالش‌های جهانی همچون افزایش جمعیت، کاهش منابع کشاورزی، تهدیدات زیست‌محیطی و لزوم ارتقاء امنیت غذایی شکل گرفته است.

وی با تأکید بر این‌که تولید محصولات تراریخته از دهه ۹۰ میلادی با هدف بهبود عملکرد و مقاومت گیاهان در برابر آفات آغاز شده، خاطرنشان کرد: بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که سطح زیرکشت این محصولات از سال ۱۹۹۶ تاکنون با رشد مستمر همراه بوده و در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۲۱۰ میلیون هکتار در سطح جهان رسیده است. بیشترین میزان کشت به محصولاتی چون سویا، ذرت و پنبه اختصاص دارد.

معاون غذا و اروی دانشگاه ادامه داد: کشورهایی نظیر آمریکا، برزیل، آرژانتین و کانادا بیشترین سهم را در تولید این محصولات دارند، در حالی‌که در اروپا، استقبال محدودی از این فناوری شده و کشورهایی همچون فرانسه و آلمان به‌طور جدی از کشت آن‌ها خودداری کرده‌اند.

 وی با اشاره به نگرانی‌های مطرح‌شده درباره ایمنی این محصولات گفت: مطالعات گسترده اپیدمیولوژیک طی ۳۵ سال گذشته هیچ رابطه مستقیمی بین مصرف محصولات تراریخته و افزایش بیماری‌هایی مانند سرطان را نشان نداده و سازمان‌های معتبر جهانی همچون WHO، FDA آمریکا و آژانس ایمنی غذای اتحادیه اروپا، پس از بررسی‌های دقیق، مجوز مصرف این محصولات را صادر می‌کنند.

 

دکتر میرمعینی بر اهمیت برچسب‌گذاری صحیح این محصولات تأکید کرد و تصریح کرد: در دنیا سه رویکرد اصلی در زمینه برچسب‌گذاری وجود دارد؛ شامل برچسب‌گذاری اختیاری (همانند آمریکا و کانادا)، برچسب‌گذاری بر اساس محصول نهایی (مانند استرالیا) و برچسب‌گذاری الزامی بر مبنای ماده اولیه (مانند کشورهای اروپایی). در ایران نیز طبق ماده ۷ قانون ایمنی زیستی، تولیدکنندگان ملزم به درج عبارت تراریختگی هستند، مگر آن‌که ژنوم دستکاری‌شده در محصول نهایی وجود نداشته باشد.

 وی گفت: در صورتی‌که یک محصول از هر دو منبع تراریخته و غیرتراریخته تولید شود، تولیدکننده مجاز به درج عبارت «غیرتراریخته» نیست، مگر آن‌که فقط از ماده اولیه غیرتراریخته استفاده کرده باشد.

این مقام مسئول با اشاره به اقدامات نظارتی دانشگاه علوم پزشکی همدان بیان کرد: پایش برچسب‌گذاری و نمونه‌برداری از محصولات در سطح عرضه و همچنین در واحدهای تولیدی استان به‌صورت منظم انجام می‌شود. این آزمایش‌ها با تجهیزات موجود در دانشگاه انجام شده و ژنوم محصولات بررسی می‌شود. چنان‌چه تخلفی شناسایی شود، برخورد قانونی صورت خواهد گرفت.

 وی همچنین از اجرای برنامه سالانه سازمان غذا و دارو برای کنترل محصولات خاص خبر داد و گفت: در سال ۱۴۰۳ نمونه‌برداری از کنسرو ذرت و سوسیس در دستور کار قرار گرفت که بررسی‌ها نشان‌دهنده رعایت نسبی ضوابط بوده است.

دکتر میرمعینی با تأکید بر لزوم همکاری فرابخشی افزود: برای ردیابی دقیق محصولات تراریخته از مرحله ورود به کشور تا رسیدن به دست مصرف‌کننده، نیازمند تعامل مستمر دستگاه‌هایی همچون جهاد کشاورزی، گمرک، اداره کل صمت و سازمان تعزیرات حکومتی هستیم. اطلاع‌رسانی منظم این نهادها می‌تواند امکان پایش، نمونه‌برداری و مداخله به‌موقع را برای دانشگاه علوم پزشکی فراهم کند.